Fræðsluefni

Býflugur

Býflugur eru sérhæfðar flugur sem safna miklu magni af hunangi. Á íslensku er orðið býfluga oft notað um humlur, en þær lifa allt öðru lífsferli og safna ekki hunangi. þær eru eru mjög ólíkar þeim býflugum sem ræktaðar eru til hunangsframleiðslu.

Apis Melifera sem notuð er í býflugnarækt á Íslandi býr í stóru samfélagi.  Í einu býflugnasamfélagi er ein drottning og 40-60 þúsund þernur og druntar. Drottning getur lifað í 4-8 ár og getur verpt allt að 2000 eggjum á dag við bestu skilyrði. 

Ófrjóar kvenkyns býflugur kallast þernur, en þær sjá um daglegan rekstur býflugnabúsins, safna hunangi og sjá um öll störf innan og utan búsins auk þess að fóðra drottninguna og ungviði. Karlkyns býflugur eru kallaðar druntar. Þeir eru stærri en kvenkyns býflugurnar og hafa þann tilgang einan að frjóvga drottningu. Að hausti meina þernurnar þeim aðgang  og hrekja þá úr búinu og lifa þeir því ekki veturinn.  Það hvort býfluga verður drottning eða þerna ræðst af því hvernig fóður hún fær í upphafi æviskeiðs síns.  

Það tekur drottninguna aðeins 16 daga að klekjast úr eggi, á meðan það tekur þernur 21 dag og drunta 24 daga. Eftir að drottning klekst úr eggi líða allt að tvær vikur þar til hún leggur í mökunarflug. Hver drottning er frjóvguð af allt að 20 druntum, sem láta líf sitt við mökunina. Eftir mökunarflug stækkar drottning og er fær um að verpa um 500 000 eggjum á æviskeiði sínu ( allt að 8 árum ) ef  öll bestu skilyrði eru til staðar.  

Lífshlaup þernunnar hefst með hreingerningu á hólfinu sem hún klaktist út úr. Eftir að hafa sinnt hreinsar störfum í 1-3 daga tekur við fóðrun ungviðis og loks söfnun hunangs. Býflugur skipta skipulega með sér verkum, hluti þeirra sér um að verja búið fyrir utanaðkomandi áreiti svo sem af hálfu geitunga og leitarflugur hafa það hlutverk að finna svæði með miklu hunangi. Þegar þær hafa fundið það koma þær til baka í búið og dansa svo kallaðan býflugnadans sem veitir öðrum býflugum nákvæmar leiðbeiningar um hvar hunangið er að finna.